Opzet handreiking

In 2015 is er vanuit de Radboud Universiteit Nijmegen het plan opgevat om een project te starten waarin een groot aantal aspecten van de grasbekleding op dijken wordt onderzocht. Het plan is ontstaan vanuit vijf invalshoeken:

  • Invoer nieuw beoordelingsinstrumentarium (WBI2017), toe te passen vanaf 1 januari 2017 (vanuit waterschappen): hoe efficiënt en effectief toe te passen?
  • Toenemende vraag om ‘Bloemdijken’ (vanuit waterschappen en burgerbevolking): wat, waar, hoe?
  • Civieltechnische kwaliteit van bloemdijken (vanuit waterschappen).
  • Inzaai verbeterde en nieuwe dijken (vanuit waterschappen); onder meer ten behoeve van ecologisch relevante soortenrijke, bloemrijke dijken.
  • Kosten-baten analyse van dijkaanleg en dijkbeheer.


TTW-project Sterke dijken – Bloemrijke dijken

Vanuit de invalshoeken is een uitvoerig onderzoeksvoorstel opgesteld waarin deze vijf nadrukkelijk aan bod kwamen. Negen waterschappen waren bereid tot deelname, in de vorm van financiële ondersteuning van het project en door verstrekking van hun onderzoeksgegevens en expertise. Het projectplan is in 2019 verder uitgebreid met wetenschappelijk en civieltechnisch onderzoek. Het is voorgedragen aan het technologieprogramma van NWO-TTW.

Handreiking Grasbekleding 1.0

Tijdens het overleg met de negen betrokken waterschappen in 2016-2017 bleken er vragen te zijn waarvoor een snel antwoord werd verlangd en waarop niet 4 jaar, de tijd die het uitgebreide wetenschappelijke en civieltechnische onderzoek nodig gaat hebben, gewacht kon worden. Daarom werd besloten, voorafgaand aan het TTW-project, een Handreiking Grasbekleding 1.0 op te stellen, met steun van STOWA en Rijkswaterstaat.

In de Handreiking Grasbekleding 1.0 komt te staan wat we al weten en de huidige ervaringen en bevindingen op basis van nu beschikbare gegevens. Maar ook, misschien nog wel interessanter, is er plek voor wat we nog niet weten maar wat in de nabije toekomst nog dient te worden onderzocht.

Zoeken naar nieuwe wegen: Future Dikes.

Het projectvoorstel is helaas niet gehonoreerd door NWO-TTW. Het projectteam zoekt naar andere financiële wegen om de doelen te realiseren met het project Future Dikes. Indien dit lukt, wordt getracht alle nog openstaande vragen met betrekking tot de dijken in Nederland te beantwoorden middels gerichte pilots en overig onderzoek. Alle bevindingen zullen worden gebruikt voor het doorontwikkelen naar Handreiking Grasbekleding 2.0.

De kern van het onderzoeksvoorstel bestaat uit een onderzoek naar de aantoonbare relaties in de driehoek soortenrijkdom – worteldichtheid – erosiebestendigheid. Het project werkt met 5 onderling samenhangende sporen:

  1. Vegetatieanalyse: een data-analyse van nagenoeg alle vegetatieopnames van Nederlandse waterkeringen in de afgelopen 30 jaar, aan te vullen met opnames waar die ontbreken.
  2. Verbetering erosiemodellen: vanuit de nieuwe inzichten bestaande erosiemodellen verbeteren zodat die toepasbaar zijn bij geoptimaliseerd ontwerp en beoordeling.
  3. Eco-engineering: samenstellen van nieuwe graszaadmengsels die leiden tot snel ontwikkelende, erosiebestendige en klimaatbestendige bekledingen. Een revolutionaire stap na bijna 50 jaar standaard dijkenmengsels.
  4. Remote sensing: met behulp van remote sensing werken aan nieuwe algoritmes die de beheerder vlakdekkend inzicht geeft in zijn beheergebied. Die daarmee instrumenten in handen krijgt om verantwoording af te leggen binnen de zorgplicht en beoordeling.
  5. Implementatie van de resultaten: vanuit de onderzoekspilots opschalen naar de werkelijke situaties. De waterkeringbeheerder organisatorische en financiële instrumenten in handen geven voor zijn werk om de resultaten van het onderzoek toe te passen.