Dit menu geeft een eerste aanzet tot informatie over contractvormen. De beheerders van de Handreiking zoeken nog iemand die dit menu verder zou kunnen invullen en ook concreter toepast op de grasbekleding. Die persoon kan zich aanmelden via het mailadres in de zijbalk.

In Beheer Algemeen zijn de verschillende soorten graslandbeheer genoemd. Deze beheersoorten bevatten concrete onderhoudsmaatregelen, die leiden tot een graslandtype. Door het juiste type onderhoud voor te schrijven in het contract, stuurt de waterkeringbeheerder aan op de verkrijgen van de gewenste kwaliteit grasmat. Dit menu geeft een overzicht van enkele eigenschappen en kenmerken van de verschillende contractvormen. Bij het op de markt zetten van werkzaamheden zoals graslandbeheer, zijn duidelijke contracten van belang. Ook bij versterkingsprojecten met nieuw aan te leggen gras (inzaaien) komen verschillende contractvormen voor.

De waterkeringbeheerder is verantwoordelijke voor het correct uitvoeren van het contract. Voor de uitbesteding van graslandbeheer zijn verschillende contractvormen te onderscheiden zoals bestek, pacht- of onderhoudsoverkomsten. Het uitbesteden van graslandbeheer kent in het algemeen de volgende aandachtspunten:

  • Correcte en juridisch houdbare technische bepalingen (voorgeschreven methode of werken met streefbeelden?) voor de bekleding.
  • Gedragscode Flora en Faunawet voor Waterschappen.
  • Aansprakelijkheid ten aanzien van de veiligheid, gezondheid en milieu.
  • Veilig werken langs de weg.

 

We behandelen onderstaand kort alternatieven voor reguliere bestekken:

  • Pachtovereenkomst
  • Onderhoudsovereenkomst
  • Prestratiecontract
  • Geïntegreerde contract

Pachtovereenkomst

Pacht is een op huur lijkende overeenkomst waarbij agrarische gronden door de eigenaar (verpachter) in gebruik wordt gegeven aan de pachter, waarbij de pachter een vergoeding (pachtcanon) betaalt aan de verpachter. Een pachtovereenkomst loopt via de Grondkamer. De Grondkamer toetst elke pachtovereenkomst aan de wet, waarbij wordt gekeken naar pachtprijs en andere verplichtingen. Bij een pachtovereenkomst kunnen de eigendommen van de waterkeringbeheerder door derden voor agrarisch gebruik (geliberaliseerde pacht) en niet agrarisch gebruik in aanmerking komen.

De pachtovereenkomst geldt voor een bepaalde tijd. Deze tijd bedraagt zes jaren voor los land. Een pachtovereenkomst kan voor een langere of kortere duur worden aangegaan, mits een bepaalde datum van beëindiging is vastgesteld. De kortere duur behoeft de goedkeuring van de grondkamer, welke hetzij vóór het aangaan van de overeenkomst, hetzij bij de toetsing daarvan kan worden verleend. Op dit moment kunnen nog ‘eeuwigdurende pachtovereenkomsten’ geldig zijn die in een lang verleden onder oude wetgevingen zijn overeengekomen.

Er zijn verschillende vormen van pacht, elk met eigen regels:

Kijk op de website van het RVO voor meer algemene informatie over pacht.

Voorbeeld Pachtovereenkomst van HHS de Stichtse Rijnlanden

Onderhoudsovereenkomst

Met het sluiten van een onderhoudsovereenkomst worden tussen de waterkeringbeheerder en de onderhoudsnemer afspraken gemaakt over het onderhouden van percelen grond (zoals dijktaluds, boezemkaden, wegbermen etc.) en over het maai- en beweidingsregime. De partij waarmee de onderhoudsovereenkomst is gesloten ontvangt hiervoor een vergoeding. Een onderhoudsovereenkomst gaat niet via de grondkamer, vanwege het feit dat deze overeenkomst puur het uitbesteden van het onderhoud van eigendom van de waterkeringbeheerder betreft. Onderhoudsovereenkomsten hebben over het algemeen een doorlooptijd tussen de 1 en 6 jaar.

In de onderhoudsovereenkomst beschrijft de opdrachtgever onder andere de eisen voor:

  • De wijze van onderhoud (maaien, beweiden of een combinatie) met bijkomende bepalingen.
  • Bepalingen voor andere werkzaamheden (omgaan met schades en plaagsoorten).
  • Beperken van schades.
  • De uitvoeringsperiode.
  • Omgaan met bijzondere omstandigheden zoals droogte, regen, hoogwater.
  • Veiligheidsbepalingen.
  • Werkzaamheden die tot de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever blijven horen.

Voorbeeld onderhoudsovereenkomst van Waterschap Rivierenland.

 

Prestatiecontracten

Voor het uitbesteden van graslandbeheer zijn prestatiecontracten als geïntegreerde contractvorm toe te passen. Bij deze contractvorm is het de verantwoording van de opdrachtnemer zelf om het onderhoud op een bepaald niveau (prestatie: bijvoorbeeld een streefbeeld) te houden. De achterliggende gedachte hierbij is dat men er vanuit gaat dat marktpartijen beter in staat zijn om in te schatten wanneer onderhoud uit te voeren.

Waterschap Vallei en Veluwe heeft op deze wijze het onderhoud aan de grasbekleding uitbesteed waarbij het streefbeeld ‘H2-vegetatie’ leidend is. Het doel hiervan is om de gewenste kwaliteit te realiseren, maar de aannemer de vrijheid te geven in het behalen van het resultaat. De gewenste kwaliteit is in deze vorm een verplichting in de vorm van vegetatietypen (H2, H3). Waterschap Vallei en Veluwe heeft een monitoringsplan (Grastoets en Grastoets light) voor de grasmatkwaliteit opgesteld en controleert zo regelmatig de aannemende partij of zij de gewenste kwaliteit halen.

Peter Boone, Waterschap vallei en Veluwe

Onze dijkenbestekken zijn in 2015 aanbesteed. Dit contract is een van de deelpercelen. Bestaat uit een prestatiedeel en een open posten deel. Het prestatiedeel is het beeldbestek vegetatietypen (kijk vanaf bestekspostnummer 11) en het open posten is voor bijkomende werkzaamheden (regie).

Geïntegreerde contracten

Bij dijkversterkingsprojecten en bij de aanleg van nieuwe dijken past men steeds vaker geïntegreerde contractvormen toe. Bij deze contractvorm heeft de aannemende partij (opdrachtnemer) meer vrijheid bij het uitvoeren van het werk dan bij de standaard RAW-bestekken wat meer ook taken en verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Het meer- en in een eerder stadium benutten van kennis en ervaring van de opdrachtnemer kan leiden tot slimmere en/of efficiëntere oplossingen.
De eisen zijn bij een geïntegreerd contract zijn op een functionele manier omschreven. Dit vraagt een andere manier van denken van de opdrachtgever omdat het contracteren van een opdrachtnemer in een vroegtijdig stadium plaatsvindt. Tijdens de planstudiefase of zelfs al in de verkenningsfase van zo’n versterkingproject moet het gewenste eindresultaat al functioneel omschreven worden met bijbehorende eisen. Hierbij valt voor de grasbekleding bijvoorbeeld te denken aan een bepaald vegetatietype met een gesloten zode binnen vier jaar. De aannemende partij heeft dan de vrijheid om te bepalen hoe dit te bereiken, maar ook de verantwoordelijkheid om dat doel te bereiken binnen de gestelde tijd.
Kijk voor een meer gedetailleerde beschrijving van de contractvormen op de website van Pianoo.