Status: Concept

Onderstaande beschrijving is ontleend aan de werkinstructie van de Brabantse waterschappen. De inhoud moet nog verder worden afgestemd op de waterkeringen (problematiek) en actuele wetgeving (chemisch bestrijden). Dit format is een concept hoe we soorten kunnen beschrijven voor de handreiking.

Kenmerken

Twee‐ of meerjarige plant met stevige penwortel. Bladeren tot 60 cm lang, diep ingesneden en getand. Stengel rood‐paars gevlekt, 5 tot 10 cm dik, tot 3 meter lang. Grote, samengestelde schermen met witte bloemen, 20 tot 50 cm doorsnee. Elk scherm heeft 50 tot 120 stralen. Reuzenberenklauw lijkt op de inheemse gewone berenklauw.

Voorplanting

Verspreiding door zaden. Zaad behoudt zijn kiemkracht tot 7 jaar lang. Komt eind maart, half april op. Het tweede jaar gaat de plant bloeien. Meestal sterft de plant na de bloei af maar het komt ook voor dat de plant vanuit de oude wortel doorleeft en een volgende jaar opnieuw bloeit. Bloeiperiode van juni t/m juli.

Problematiek

De plant produceert grote hoeveelheden zaad dat lang kiemkrachtig blijft waardoor het blijft opkomen. Contact met de sappen van de reuzenberenklauw kan tot huid‐ of oogbeschadiging leiden onder invloed van zonlicht.

Melden nieuwe vindplaatsen

Meld nieuwe vindplaatsen via de meten en melden app. Overleg met de gebiedsbeheerder over de gewenste methode van bestrijding. Meld ook waarnemingen in bovenstroomse watergangen van derden en overleg indien nodig met deze belanghebbende partijen.

Reuzenbereklauw (Digigids)

Reuzenbereklauw (Digigids)

Reuzenbereklauw (Wikipedia)

Reuzenbereklauw (Wikipedia)

Bestrijdingsmethoden

Algemeen

Alleen bewezen beheer‐ en bestrijdingstechnieken zijn benoemd. Voordat er gestart mag worden met bestrijdingsmaatregelen, dient er eerst overlegd te worden met een gebiedsbeheerder en ecoloog. Voor de bestrijding worden in de kalender de bewezen technieken genoemd en aangegeven in welke periode deze het beste toegepast kunnen worden. Omdat de methodes verschillen in arbeidsintensiviteit, is de aanpak afhankelijk van het aantal planten.

Kalender

  • Groen: effectieve werkzaamheden mogelijk
  • Oranje: einde van het groenseizoen, maatregelen minder effectief
  • Rood: geen effectieve werkzaamheden mogelijk
  • C = Chemisch bestrijden (alleen op waterkeringen bij < 100 planten)
  • G = Begrazen (> 200 planten en verspreide populatie)
  • H = Handmatig verwijderen (< 100 planten)
  • M = Machinaal verwijderen (< 1000 planten)
Kalender werkinstructie bestrijding Reuzenbereklauw

Kalender werkinstructie bestrijding Reuzenbereklauw

Machinaal verwijderen

Maaien is bij grote kolonies efficiënt. Voor efficiënt maaibeheer moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan: Eerste maaibeurt eind april, begin mei; Tenminste vijf keer per groeiseizoen maaien; Voor eliminatie minimaal 4 jaar dit maairegime aanhouden en controles tot 7 jaar na start blijven uitvoeren. Denk aan veiligheidsmaatregelen, zodat werknemers niet in aanraking komen met het fototoxische sap.

Handmatig verwijderen

De werknemers dienen beschermende kledij te dragen om contact met het sap van de reuzenberenklauw te vermijden. De bestrijding van reuzenberenklauw gebeurt bij voorkeur door de wortels van de planten in ieder geval 10‐15 cm onder de grond uit te steken en de planten te verwijderen. De volgende methode dient (minimaal 2 jaar) te worden gevolgd om effectieve eliminatie te bereiken: Het uitsteken van de planten wordt een eerste keer gedaan in de periode van half mei tot eind mei, voor de planten zaden kunnen vormen; Drie weken na de eerste behandeling (in juni) wordt deze opnieuw toegepast om de overgebleven planten ook te kunnen verwijderen; Als het uitsteken gebeurt aan het begin van de bloei moeten de bloemschermen voor het afknippen ingepakt worden in een zak om verspreiding van (narijpende) zaden te vermijden; De verwijderde planten worden met een grijper verzameld op een vrachtwagen of container die wordt afgedekt om verspreiding van de zaden te vermijden en afgevoerd naar een erkend verwerker. De verwijderde planten kunnen bij warm weer in het veld worden achtergelaten, zodat de plant indroogt. Bloemenschermen moeten altijd worden afgevoerd

Begrazen

Begrazing door met name schapen en geiten kan voor grote populaties reuzenberenklauw zeer efficiënt zijn. Als grazers (minimaal 7 jaar) worden ingezet dan moeten de volgende zaken in acht worden genomen. Er bestaan een klein risico dat dieren zichzelf met het sap vergiftigen. Het heeft daarom de voorkeur dieren in te zetten die al met de reuzenberenklauw bekend zijn. Idealiter worden de grazers aan het begin van het groeiseizoen ingezet. De dieren hebben voorkeur voor jonge planten. De begrazing dient in de periode van 1 maart tot 1 november plaats te vinden om noodbloei te voorkomen en nieuw uitschietende zaailingen te elimineren. Er moet aandacht zijn voor plekken waar de grazers niet kunnen komen, bijvoorbeeld tussen takkenbossen of een afgezet stuk grond. Als hier reuzenberenklauw groeit kan het vanuit die plek continu zaad blijven verspreiden.

Chemisch bestrijden (oude wetgeving)

Deze optie mag alleen gebruikt worden op waterkeringen. Reuzenberenklauw is gevoelig voor glyfosaat. Bij dichte begroeiing kan behandeling echter slecht worden uitgevoerd omdat niet alle bladeren worden bereikt. Een effectieve behandeling met glyfosaat moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

  • Eerste behandeling vroeg in het groeiseizoen (april), als de planten nog aan het uitlopen zijn en de bladeren elkaar nog niet overschaduwen;
  • Tweede behandeling eind mei, begin juni, om nieuw gekiemde zaden te doden;
  • Controle van behandeling in juli, augustus en september;
  • Behandeling moet 4 groeiseizoenen worden toegepast om reuzenberenklauw uit te roeien.
  • Inspectie van de locatie moet 7 jaar na start van de behandeling worden voortgezet om nieuwe zaailingen tijdig te kunnen elimineren.

Afvoeren van maaisel

Meestal is afvoeren van maaisel niet noodzakelijk. Indien Reuzenbalsemien wordt afgevoerd, dienen maaisel en wortels afgevoerd te worden naar een gecertificeerde groenrecycling/verwerker.

Praktijkervaringen

Verwijzing naar pagina met praktijkervaringen.