De grasbeoordeling in het veld bestaat uit twee stappen. Onderstaand gaan we in op:

  • Grasdag STOWA
  • Stappen beoordeling in beeld
  • Visuele beoordeling grasbekleding
  • Beoordeling doorworteling
  • De veldkaart (hier te downloaden)

Voor gedetailleerde informatie: zie Schematiseringshandleiding voor toetsing grasbekledingen, specifiek 6.5.1 Graskwaliteit.

Zode beoordelen (STOWA)

Zode beoordelen (STOWA)

grasdag STOWA

Beide beoordelingsstappen zijn in beginsel enigszins subjectief. Pas na enige oefening en afstemming met mede-beoordelaars ontstaat er een consistente beoordeling. Oefening en afstemming met medebeoordelaars vindt plaats tijdens de ‘grasdagen’ die door STOWA worden georganiseerd. Aanmelding kan via de website van de STOWA . Op de grasdagen worden de volgende twee presentaties gehouden:

Eerste stap: visuele beoordeling

De eerste stap bestaat uit het visueel beoordelen van de grasbekleding en op basis daarvan een indeling in een van de drie kwaliteitscategorieën:

  • gesloten graszode
  • open graszode
  • fragmentarische graszode

Veruit het meest voorkomend op waterkeringen is de ‘gesloten zode’. Alleen op problematische plekken waar bijvoorbeeld onvoldoende mogelijkheden zijn om een effectief beheer uit te voeren, of door andere invloeden zoals weinig zon op noordhellingen of natte plekken, kan ook een ‘open zode’ voorkomen. Bij de fragmentarisch zode ontbreekt een goede grasbekleding en ziet de inspecteur een sterk verruigde vegetatie of kale grond rond struiken.

Onder de foto’s volgen meer richtlijnen voor de visuele beoordeling.

Tweede stap: zodeproef

De tweede stap voer je uit bij twijfel over de kwaliteit van de grasbekleding. Deze bestaat uit het steken van een zode en het beoordelen ervan, waarbij weer drie categorieën mogelijk zijn:

  • dichte doorworteling
  • open doorworteling
  • fragmentarische doorworteling

Let op: de doorworteling van de zode kent een seizoensverloop, ’s winters zijn er minder wortels dan ’s zomers. Het tijdstip van de veldproef beïnvloedt dus je oordeel.

Onder de foto’s staan meer richtlijnen voor de zodeproef.

Let op: het kwaliteitsoordeel van de doorworteling (zodeproef) is doorslaggevend.

Visuele beoordeling zode.

Gesloten zode? Beoordeel het aan de hand van de tabel.

Gesloten zode? Beoordeel het aan de hand van de tabel.

Bepaling doorworteling.

Stap 1 Steek omvang plag en steek wig uit.

Stap 1 Steek omvang plag en steek wig uit.

Gewenste afmeting van de plag: ca. 25×30 cm, A4-tje, zoals referentiekaart STOWA.

Stap 2 Plag onderzijde voorzichtig lossteken zonder de plag te wrikken of knikken.

Stap 2 Plag onderzijde voorzichtig lossteken zonder de plag te wrikken of knikken.

Stap 3 Plag opnemen.

Stap 3 Plag opnemen.

Stap 4 Wortelzone bekijken op doorworteling,

Stap 4 Wortelzone bekijken op doorworteling,

Stap 5 Plag opnemen met gras boven en samenhang beoordelen.

Stap 5 Plag opnemen met gras boven en samenhang beoordelen.

Stap 6 Trekken aan de plag om sterkte te bepalen.

Stap 6 Trekken aan de plag om sterkte te bepalen.

Stap 7 Op scheurrand doorworteling beoordelen.

Stap 7 Op scheurrand doorworteling beoordelen.

Beoordeel de doorworteling visueel (EurECO)

Leg de plag op de kop op de steel van  de spade zodat deze ‘open valt’. (EurECO)


Visuele beoordeling grasbekleding

  • Loop over de waterkering: beoordeel homogeen dijktraject of beheereenheid.
  • Beoordeling op representatief deel van de waterkering.
  • Grasbekleding is net gemaaid of maximaal ca. 10 cm hoog.
  • Indien gras hoger dan ca. 10 cm: dichtheid nagaan van begroeiing op maaiveld.
  • Representatieve plantafstand: globaal gemiddelde van de afstand tussen planten op maaiveld (voor een oppervlak van 30 x 30 cm).
  • Voor een gesloten graszode moet het talud op het oog voldoende glad zijn: microreliëf binnen 1/10de m2 niet meer dan ongeveer 10 cm.

 In onderstaande tabel staat het aanzicht en de plantafstand van de graszode om tot een bepaalde kwaliteitscategorie te horen. Daarnaast zijn beschadigingen opgenomen die zijn toegestaan per categorie.

Beoordeling doorworteling

  • Bij twijfel: kwaliteit controleren door plag te steken in representatieve strekking met dezelfde aanblik.
  • Voor steken van een plag dient de grond vochtig te zijn.
  • Zode van ongeveer 25 x 30 cm lossteken en deze als plag van circa 7 à 10 cm dikte met de handen optillen.
  • Let op geluid bij steken van de plag. Doorsteken van wortels geeft specifiek geluid: indicatie van dichtheid van wortelnet.
  • Breek of scheur plag met graszijde boven. Let specifiek op weerstand die het wortelnetwerk biedt. De bovenkant van de plag bevat de meeste wortels die de treksterkte en dus de erosiebestendigheid bepalen.
  • Plag met penwortelplanten (bijvoorbeeld paardenbloemen) scheurt gemakkelijk langs de penwortelplanten. Daarom ook het deel van de plag naast de penwortelplanten beoordelen.
  • Alleen als beschadigingen structureel zijn en er zoveel zijn dat het niet beheersbaar is, dan volgt het oordeel fragmentarische zode. Overige beschadigingen aan de grasbekleding (zie Digigids) worden door een gericht dijkbeheer weer hersteld.
  • Onderstaande tabel laat zien waar de plag aan moet voldoen voor doorworteling, de onderbreking van de wortels en samenhang van de plag om tot een bepaalde kwaliteitscategorie te behoren.

De tabellen zijn ontleend aan deze schematiseringshandleiding, gepresenteerd op de kennisdag waterkeringen 2015 en opgenomen in het rapport Eisen Grasbekleding [Infram, 2017]

Tabel aanzicht_plantafstand_beschadiging grasbekleding [SH_G WBI2017]

Tabel aanzicht_plantafstand_beschadiging grasbekleding [SH_G WBI2017]

Tabel doorworteling_onderbreking_plan [SH_G WBI2017]

Tabel doorworteling_onderbreking_plan [SH_G WBI2017]

Veldkaart beoordeling grasbekleding A5

Veldkaart beoordeling grasbekleding.

Download de kaart.

Veldkaart beoordeling grasbekleding op de borst

Veldkaart beoordeling grasbekleding op de borst